چگونه آنفلوآنزا یا سرماخوردگی را از هم تشخیص دهیم؟

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، «اورنگ ایلامی» فوق تخصص بیماری‌های عفونی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، با اشاره به افزایش بیماری‌های تنفسی در فصل سرما، اظهار کرد: آنفلوآنزا و سرماخوردگی هر دو دستگاه تنفسی را درگیر می‌کنند و به دلیل شباهت برخی علائم، ممکن است تشخیص آنها برای افراد دشوار باشد؛ با این حال، نحوه شروع و شدت علائم می‌تواند در افتراق این دو بیماری کمک‌کننده باشد.

وی افزود: آنفلوآنزا معمولاً به صورت ناگهانی و با علائم شدیدتر آغاز می‌شود، در حالی که سرماخوردگی اغلب به تدریج و با علائم خفیف‌تر بروز می‌کند.

تب و بدن‌درد؛ از تفاوت‌های مهم آنفلوآنزا و سرماخوردگی

این فوق‌تخصص بیماری‌های عفونی با بیان اینکه تب در آنفلوآنزا شایع‌تر است، گفت: در آنفلوآنزا معمولاً تب بالا، اغلب بالاتر از ۳۸ درجه، مشاهده می‌شود، در حالی که تب در بزرگسالان مبتلا به سرماخوردگی نادر است یا به صورت خفیف بروز می‌کند.

ایلامی ادامه داد: درد‌های عضلانی در آنفلوآنزا معمولاً شدید و گسترده هستند، اما در سرماخوردگی این درد‌ها خفیف‌تر بوده یا ممکن است وجود نداشته باشند. همچنین خستگی و ضعف در آنفلوآنزا می‌تواند شدید و مفرط باشد و حتی بیش از دو هفته ادامه پیدا کند، در حالی که این علائم در سرماخوردگی معمولاً متوسط و کوتاه‌مدت هستند.

وی آبریزش و گرفتگی بینی و عطسه را از علائم شایع‌تر سرماخوردگی دانست و گفت: این علائم در آنفلوآنزا کمتر دیده می‌شوند. همچنین سرفه در آنفلوآنزا معمولاً خشک، شدید و مداوم است، اما در سرماخوردگی بیشتر به صورت متوسط و گهگاهی بروز می‌کند.

اوسلتامیویر؛ چه زمانی بیشترین اثر را دارد؟

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز درباره درمان آنفلوآنزا و سرماخوردگی نیز گفت: درمان اصلی هر دو بیماری، حمایتی است و استراحت کافی، مصرف مایعات فراوان و استفاده از دارو‌های مناسب برای کاهش تب و درد، مانند استامینوفن، می‌تواند به کنترل علائم کمک کند.

ایلامی درباره دارو‌های ضدویروس آنفلوآنزا از جمله اوسلتامیویر افزود: این دارو‌ها در صورتی بیشترین اثر را دارند که حداکثر تا ۴۸ ساعت پس از شروع علائم مصرف شوند و معمولاً برای افراد پرخطر یا بیماران مبتلا به موارد شدید بیماری تجویز می‌شوند.

وی ادامه داد: در افرادی که به دلیل آنفلوآنزا بستری شده‌اند یا در گروه‌های پرخطر قرار دارند، حتی پس از گذشت ۴۸ ساعت از شروع علائم نیز ممکن است پزشک مصرف داروی ضدویروس را تجویز کند.

آنتی‌بیوتیک‌ها درمان آنفلوآنزا و سرماخوردگی نیستند

این فوق‌تخصص بیماری‌های عفونی با تأکید بر ضرورت پرهیز از مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها گفت: آنتی‌بیوتیک‌ها هیچ تأثیری بر ویروس‌های عامل سرماخوردگی و آنفلوآنزا ندارند و مصرف آنها نه تنها کمکی به بهبود بیماری نمی‌کند، بلکه می‌تواند موجب بروز عوارض گوارشی و حساسیت و مهم‌تر از همه، افزایش مقاومت میکروبی شود.

وی مقاومت میکروبی را یکی از تهدید‌های جدی برای سلامت جامعه عنوان کرد و افزود: در مصرف دارو‌های گیاهی و فرآورده‌های طب سنتی نیز باید احتیاط کرد و نباید تصور شود که هر ماده گیاهی برای درمان تمام علائم سرماخوردگی مناسب است؛ برای نمونه، مصرف آویشن به تنهایی و بدون توجه به شرایط بیمار، لزوماً برای درمان سرماخوردگی مناسب نیست و در برخی موارد حتی می‌تواند موجب تشدید علائم شود.

چه افرادی بیشتر در معرض عوارض شدید آنفلوآنزا هستند؟

ایلامی با اشاره به گروه‌های در معرض خطر عوارض شدید آنفلوآنزا اظهار کرد: سالمندان ۶۵ سال و بالاتر، کودکان زیر پنج سال به ویژه کودکان زیر دو سال، زنان باردار و افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای از جمله بیماری‌های قلبی و ریوی، آسم، دیابت، بیماری‌های کلیوی، کبدی و خونی، نقص سیستم ایمنی و چاقی مفرط، بیشتر در معرض عوارض شدید بیماری قرار دارند.

وی افزود: تنگی نفس یا مشکل در تنفس، درد یا فشار مداوم قفسه سینه، گیجی ناگهانی یا کاهش سطح هوشیاری، تب شدید که بیش از سه روز ادامه داشته باشد و همچنین بهبود نیافتن بیماری یا بازگشت علائم با شدت بیشتر، از جمله علائم هشداردهنده‌ای هستند که در صورت بروز آنها باید فرد برای ارزیابی پزشکی مراجعه کند.

واکسیناسیون سالانه؛ مهم‌ترین اقدام پیشگیرانه

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، تزریق سالانه واکسن آنفلوآنزا را یکی از مهم‌ترین اقدامات پیشگیرانه دانست و گفت: واکسن آنفلوآنزا برای افراد ۶ ماه و بالاتر قابل استفاده است و به‌ویژه برای افراد قرارگرفته در گروه‌های پرخطر اهمیت دارد.

ایلامی شست‌وشوی مکرر دست‌ها با آب و صابون، ماندن در خانه هنگام بیماری و استفاده از ماسک در مکان‌های شلوغ و پرتجمع، به‌ویژه برای افراد پرخطر، را از دیگر راهکار‌های پیشگیری برشمرد و بر رعایت تغذیه مناسب نیز تأکید کرد.

تشخیص قطعی فقط بر اساس علائم امکان‌پذیر نیست

این فوق‌تخصص بیماری‌های عفونی در ادامه با اشاره به شباهت علائم بیماری‌های تنفسی مختلف گفت: تشخیص قطعی سرماخوردگی، آنفلوآنزا و کووید-۱۹ تنها بر اساس علائم بالینی امکان‌پذیر نیست، چراکه علائم این بیماری‌ها همپوشانی زیادی دارند.

وی افزود: برای نمونه، تنگی نفس در سرماخوردگی و آنفلوآنزا کمتر شایع است، در حالی که می‌تواند در کووید-۱۹ بیشتر مشاهده شود؛ با این حال، نمی‌توان تنها بر اساس وجود یا نبود یک علامت، بیماری را به طور قطعی تشخیص داد.

ایلامی انجام تست تشخیصی را در مواردی که نتیجه آن بر روند درمان تأثیرگذار باشد، به‌ویژه در افراد پرخطر که ممکن است نیازمند دریافت دارو‌های ضدویروس باشند، مهم دانست و گفت: در مواردی که برای تأیید تشخیص و تعیین درمان مناسب نیاز به قطعیت بیشتری وجود دارد، انجام تست‌های تشخیصی از جمله PCR می‌تواند در افتراق بیماری‌ها کمک‌کننده باشد.

وی در پایان تأکید کرد: توجه به علائم، پرهیز از مصرف خودسرانه دارو‌ها و آنتی‌بیوتیک‌ها، رعایت اصول پیشگیری و مراجعه به پزشک در موارد شدید یا پرخطر، از مهم‌ترین اقدامات برای مدیریت صحیح بیماری‌های تنفسی در فصل سرماست.